Giriş Yap
← Blog listesine dön
14 Eylül 2026

Gündelikçi Çalıştırırken İşverenin Sorumlulukları Nelerdir?

Gündelikçi çalıştırmak kayıt dışı veya kuralsız çalışma anlamına gelmez. SGK Ek 9 bildirimi, ücret, görev kapsamı, güvenlik ve mahremiyet sorumlulukları birlikte ele alınmalıdır.

Gündelikçi Çalıştırırken İşverenin Sorumlulukları Nelerdir?

“Haftada bir geliyor, günlük parasını veriyorum; başka işlem gerekiyor mu?” sorusu Türkiye'de ev hizmetlerinde en sık karşılaşılan sorulardan biridir.

Cevap çoğu durumda evettir.

Bir kişinin “gündelikçi” olarak anılması, çalışma ilişkisinin sosyal güvenlikten veya özel hukuk kurallarından tamamen çıkması anlamına gelmez. Özellikle 5510 sayılı Kanun Ek 9, ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanlar için özel ve kolaylaştırılmış bir sigorta sistemi kurmuştur.

İlk sorumluluk: Gerçek çalışma gününü belirlemek

Aynı işveren yanında ay içinde kaç gün çalışıldığı doğru hesaplanmalıdır.

SGK'nın ev hizmetleri araştırma raporunda, haftanın belirli günlerinde belirli saatlerle çalışma halinde aylık toplam çalışma saatinin 7,5'a bölünerek çalışma gün sayısının bulunacağı belirtilmektedir.

Bu hesap önemlidir çünkü:

  • 10 günden az çalışma,
  • 10 gün ve üzeri çalışma

farklı sigorta rejimlerine tabidir.

10 günden az çalıştırıyorsanız ne olur?

10 günden az çalışmada çalıştıran kişi, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası için prim öder.

2026 yılında SGK'nın yayımladığı resmi tabloda günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL, bu kapsamdaki yüzde 2'lik günlük prim ise 22,02 TL olarak gösterilmiştir.

Örneğin aynı işveren yanında ayda 4 gün çalışan biri için yalnız bu kısa vadeli prim yönünden 4 × 22,02 TL hesaplama yapılır.

Ancak bu tutarlar yıllık değişebilir; her yeni yılda SGK'nın güncel tablosu kontrol edilmelidir.

10 gün veya üzerine çıkarsa?

Bu kez çalışan 4/a kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olur ve prim sistemi tamamen değişir. Bu nedenle “zaten haftada birkaç gün geliyor” diyerek yaklaşık işlem yapmak risklidir.

Ücreti ve işi baştan konuşma sorumluluğu

Gündelik çalışma en çok kapsam belirsizliğinde sorun çıkarır.

“Evi temizleyecek” ifadesi şu soruları cevapsız bırakır:

  • Camlar dahil mi?
  • Ütü yapılacak mı?
  • Buzdolabı/fırın içi temizlenecek mi?
  • Kaç oda var?
  • Evcil hayvan var mı?
  • Malzemeyi kim getiriyor?
  • Kaç saatlik çalışma bekleniyor?

Bunların netleşmesi yalnız hizmet kalitesi için değil, ücret uyuşmazlığını önlemek için de önemlidir.

Güvenli çalışma ortamı sağlama sorumluluğu

Ev hizmetleri 6331 sayılı Kanun kapsamı dışında olsa da işverenin TBK m.417'den kaynaklanan koruma borcu önemlidir.

Özellikle temizlikte:

  • kimyasalların güvenli kullanımı,
  • sağlam merdiven/ekipman,
  • elektrikli cihazların güvenliği,
  • ağır eşyanın tek kişiye zorla kaldırılmaması,
  • balkon/cam temizliğinde düşme riski

gibi konular göz ardı edilmemelidir.

“Ev benim, kendi işimi de böyle yapıyorum” yaklaşımı çalışan açısından yeterli bir güvenlik standardı değildir.

Mahremiyet iki taraflıdır

Gündelikçi evin özel alanına girer. Bu, ev sahibinin mahremiyetini önemli kıldığı kadar çalışanın mahremiyetini de önemli kılar.

İşveren:

  • kamera varsa bunu şeffaf biçimde belirtmeli,
  • çalışanı özel alanlarda gizlice izlememeli,
  • gereksiz kimlik veya sağlık verisi toplamamalı,
  • hakaret, tehdit veya aşağılayıcı davranıştan kaçınmalı,
  • çalışanın eşyalarına ve kişisel alanına saygı göstermelidir.

Çalışan da evde gördüğü kişisel bilgi, belge veya özel yaşam ayrıntılarını üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.

Fazla iş istenirse ne yapılmalı?

Dört saatlik temizlik için anlaşıldıysa ve iş sırasında “şunları da yapalım” denilerek iki saat daha iş ekleniyorsa, bunun süre ve ücret karşılığı baştan konuşulmalıdır.

TBK m.402 fazla çalışma karşılığını düzenler. Fakat uygulamada en sağlıklısı, ek iş başlamadan önce “bu görev dahil mi, ek ücret var mı?” sorusunu netleştirmektir.

Ödeme nasıl yapılmalı?

İspat kolaylığı açısından banka transferi iyi bir yöntemdir. Açıklama kısmına tarih ve hizmet türü yazılabilir.

Nakit ödeme yapılıyorsa tarih, tutar ve ödemenin hangi günlere ait olduğunu gösteren basit bir kayıt tutulabilir.

Gündelikçi çalıştırırken 8 maddelik kontrol listesi

  1. İşin kapsamını yazın.
  2. Günlük/saatlik ücreti netleştirin.
  3. Ay içindeki gerçek çalışma gününü hesaplayın.
  4. SGK Ek 9 bildirimini uygun rejimden yapın.
  5. Tehlikeli iş veya ekipman varsa önlem alın.
  6. Kamera ve anahtar gibi mahremiyet konularını konuşun.
  7. Ek görev çıkarsa yeni süre ve ücreti onaylayın.
  8. Ödeme ve çalışma kayıtlarını saklayın.

“Bir gün geldi diye sigorta mı yapılır?”

Ek 9 sistemi tam olarak bu tür kısa süreli ev hizmetlerini de kayıt altına almak için oluşturulmuştur. 10 günden az çalışmada normal bir işyeri tescili mantığından daha kolaylaştırılmış bir sistem bulunmaktadır.

Dolayısıyla “birkaç günlük çalışma sigorta kapsamına girmez” varsayımı doğru değildir.

Sonuç

Gündelikçi çalıştırmanın en güvenli yolu karmaşık sözleşmeler üretmek değil; gerçek çalışma gününü doğru bildirmek, görevi ve ücreti açık konuşmak ve temel güvenlik/mahremiyet kurallarını uygulamaktır.

Son gözden geçirme: 14 Eylül 2026.

Resmî kaynaklar