Bakım dosyası; kişinin bağımsız yapabildiklerini, günlük rutinini, hareket ve beslenme planını, tıbbi sınırları, acil kişileri ve bakım raporu düzenini tek yerde toplar.
Hasta-Engelli Bakıcısının İlk Günü İçin Bakım Dosyası Nasıl Hazırlanır?
Hasta veya engelli bireyin bakımında en tehlikeli şeylerden biri bilginin yalnız bir kişinin hafızasında olmasıdır.
Yeni bakım uzmanına kapıda uzun uzun anlatmak yerine kısa ve güncel bir bakım dosyası hazırlanabilir.
1. Kişinin kendi tercihleri
Dosya yalnız hastalık listesiyle başlamamalıdır.
Örneğin:
- nasıl hitap edilmesini istiyor?
- hangi saatte kalkmayı seviyor?
- hangi işlerde yardım istiyor?
- hangi işleri kendi yapmak istiyor?
- mahremiyet açısından özel tercihleri var mı?
2. Acil iletişim
- ev adresi,
- 112,
- birinci aile iletişim kişisi,
- ikinci iletişim kişisi,
- takip eden sağlık kuruluşu,
- Evde Sağlık Hizmetleri kullanılıyorsa ilgili bilgi.
3. Günlük rutin
Yaklaşık akış yazılabilir:
- uyanma,
- kişisel bakım,
- kahvaltı,
- ilaç hatırlatma saatleri,
- hareket/egzersiz planı,
- öğün,
- dinlenme,
- sosyal etkinlik,
- uyku.
4. Hareket ve transfer
Şunları açıkça yazın:
- bağımsız yürüyebiliyor mu?
- baston/yürüteç kullanıyor mu?
- tekerlekli sandalye kullanıyor mu?
- transfer için sağlık/fizyoterapi ekibinin öğrettiği yöntem var mı?
- ikinci kişi veya transfer ekipmanı gerekiyor mu?
- yapılmaması gereken hareket var mı?
Bakıcı güvenli yöntemi bilmiyorsa ilk gün deneme-yanılma yapmamalıdır.
5. Beslenme ve yutma
- normal besleniyor mu?
- yutma planı var mı?
- belirli kıvam gerekiyorsa bunu kim belirledi?
- PEG veya başka beslenme sistemi varsa tıbbi bakımını kim yapıyor?
- alerji veya hekim/diyetisyen planı var mı?
6. İlaç listesi
Bakıcı hatırlatma yapacaksa güncel yazılı liste kullanılmalıdır.
- ad,
- saat,
- kullanım talimatı,
- kim hazırlıyor?
- değişiklik olduğunda listeyi kim güncelliyor?
7. Tıbbi cihazlar
Evde:
- oksijen cihazı,
- ventilatör,
- aspirasyon cihazı,
- kateter,
- PEG,
- trakeostomi,
- yara bakım malzemesi
varsa bakım uzmanının dokunabileceği ve dokunamayacağı işler sağlık ekibi tarafından netleştirilmelidir.
8. Cilt ve basınç yarası riski
Yatağa veya sandalyeye bağımlı kişinin sağlık ekibi tarafından verilmiş pozisyonlama/cilt bakım planı varsa dosyaya eklenmelidir.
Var olan yaranın pansumanı günlük bakım uzmanının kendi kararıyla yapacağı bir işlem değildir.
9. Mahremiyet
Banyo, tuvalet, alt değiştirme ve giyinme sırasında:
- kapı/perde düzeni,
- bakım veren cinsiyeti tercihi,
- hangi yardımı kabul ettiği
yazılabilir.
10. Gün sonu kaydı
Her vardiya aynı başlıkları kullanırsa değişiklikler daha kolay fark edilir:
- beslenme,
- sıvı,
- hareket,
- kişisel bakım,
- ilaç hatırlatma,
- cilt gözlemi,
- ruh hali,
- olağan dışı olay.
Sonuç
Bakım dosyasının amacı “hastayı dosyaya çevirmek” değildir. Amaç, kişinin tercihlerini ve güvenli bakım planını bakım verenler arasında kaybetmemektir.
Son gözden geçirme: 17 Eylül 2026.
Resmî kaynaklar