Giriş Yap
← Blog listesine dön
17 Eylül 2026

Yaşlı İhmali ve İstismarı Nasıl Fark Edilir? Bakıcı ve Aile Ne Yapmalı?

Yaşlı ihmali ve istismarı fiziksel şiddetle sınırlı değildir; psikolojik baskı, ihmal, ekonomik sömürü ve temel ihtiyaçların karşılanmaması da ciddiye alınmalıdır.

Yaşlı İhmali ve İstismarı Nasıl Fark Edilir? Bakıcı ve Aile Ne Yapmalı?

Yaşlı istismarı yalnız fiziksel şiddet değildir. Yaşlı bireyin parasını izinsiz kullanmak, sürekli aşağılamak, temel bakımını ihmal etmek veya sosyal ilişkilerini zorla kesmek de ciddi sorunlardır.

Bakım hizmetinde hem aile hem uzman bu konuda duyarlı olmalıdır.

Fiziksel istismar işaretleri

Tek bir morluk kesin olarak istismar anlamına gelmez. Yaşlı birey düşmüş olabilir veya bazı ilaçlar morarmayı kolaylaştırabilir.

Ancak açıklaması tutarsız yaralanmalar, tekrarlayan yaralar, bakım veren kişiden belirgin korku veya kişinin konuşmasına izin verilmemesi gibi durumlar birlikte görülüyorsa ciddiye alınmalıdır.

Psikolojik istismar

Örnekler:

  • hakaret,
  • küçümseme,
  • tehdit,
  • bağırma,
  • sürekli çocuk gibi konuşma,
  • kasıtlı yalnız bırakma,
  • “seni huzurevine yollarım” gibi korkutma.

Yaşlı bireyin bakım alıyor olması, saygı hakkını ortadan kaldırmaz.

İhmal

İhmal bazen kasıtlı, bazen bakımın yetersiz planlanmasından kaynaklanabilir.

Örnekler:

  • yemek ve suya düzenli erişememe,
  • kişisel temizliğin uzun süre yapılmaması,
  • reçeteli tedavinin tamamen aksaması,
  • güvenli olmayan ortamın düzeltilmemesi,
  • ihtiyaç halinde sağlık hizmetine ulaştırılmama.

Ekonomik istismar

Riskli davranışlara örnek:

  • banka kartı şifresini istemek,
  • izinsiz para çekmek,
  • alışveriş parasının hesabını vermemek,
  • yaşlı bireye baskıyla para/hediye aldırtmak,
  • imza attırmaya çalışmak.

Bakıcı alışveriş yapıyorsa fiş ve harcama kaydı tutulması hem yaşlıyı hem uzmanı korur.

Yaşlı bireyin anlatımını küçümsemeyin

“Unutuyor, kesin yanlış anlamıştır” demek hatalı olabilir. Demans tanısı olan bir kişinin beyanı da otomatik olarak değersiz değildir.

Şüphe varsa olay objektif biçimde kaydedilip uygun kanallara iletilmelidir.

Ne yapılabilir?

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattı, yaşlılara ilişkin ihmal, istismar ve şiddet ihbarlarını da değerlendirir ve gerekli durumlarda ilgili birimlere yönlendirir.

Acil ve hayati tehlike bulunan durumda acil yardım geciktirilmemelidir.

Bakıcı şüpheli durumu nasıl kaydetmeli?

Yorum yerine gözlem yazın.

Yanlış: “Çocuğu annesine kötü davranıyor.”

Daha doğru: “17 Eylül saat 14.10’da oğlu yüksek sesle ‘paranı vermezsen seni evden çıkarmam’ dedi; yaşlı birey ağladı.”

Somut kayıt değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Sonuç

Temel sınır nettir:

Bakım almak, kişinin parasını, söz hakkını, mahremiyetini veya onurunu kaybetmesi anlamına gelmez.

Son gözden geçirme: 17 Eylül 2026.

Resmî kaynaklar